Bugun neft so‘nggi besh oy ichidagi eng yuqori darajaga yaqin narxlarda savdolanmoqda. Brent allaqachon bir barrel uchun 110 dollardan yuqorida — may oyidan beri kuzatilgan eng yuqori darajaga yaqin — va WTI 100 dollardan oshib, qariyb 104 dollarga yetdi. Brent yil boshidan beri qariyb 80% ga oshdi, bunga Yaqin Sharqda kengayib borayotgan mojarolar va Rossiya–Ukraina urushi tufayli energiya yetkazib berish zanjirlarining izdan chiqishi sabab bo‘lmoqda. Qayta ishlangan neft mahsulotlari, xususan, Yevropa dizel fyucherslari bundan ham ko‘proq qimmatlashdi.

Treyderlar hozir Fors ko'rfazi oqimlarining tiklanayotganiga oid dalillarni Hurmuz bo'g'ozida Eronning yangi hujumlari xavfi bilan solishtirib ko‘rmoqda. Eronning birinchi vitse-prezidenti Mohammad-Reza Aref dushanba kuni mamlakat xavfsizligi uchun bo‘g‘oz ustidan nazorat o‘rnatishdan "bo‘lak iloji yo‘qligini" aytdi. U, shuningdek, Eron do‘st davlatlar uchun xavfsiz o‘tishni ta'minlashi mumkinligini, ammo hozirgi vaziyatda AQShni ayblashini va AQSh "buning uchun haq to‘lashi kerakligini" ta'kidladi.

Bo‘g‘oz atrofidagi so‘nggi tarangliklarga qaramay, ko‘rfazdan eksportlar tezlashdi. AQSh energetika kotibi Chris Wrightning aytishicha, oqimlar urushgacha bo‘lgan darajaning qariyb 80%iga tiklangan, biroq neft mahsulotlari jo‘natmalari hanuz cheklangan. Iroq eksportini oshirayotgan ishlab chiqaruvchilar qatoriga kiradi — uning neft vaziri fikricha, oktabr oyidagi jo‘natmalar kuniga 3,4 million barrelni oshdi va mintaqaviy bençmarklarga nisbatan katta chegirmalar ortidan urushgacha bo‘lgan darajalarga yaqinlashdi.

Shu bilan birga, Tramp ma'muriyati sanksiya ostidagi tankerlarni sotishga ruxsat bermoqda, shunda ular qonuniy ravishda neft tashishi mumkin bo‘ladi. Wright bu qadam AQSh–Eron mojarosi oqimlarni haddan tashqari yuklab, fraxt xarajatlarini oshirayotgani sababli yuk tashish quvvatini kengaytirish uchun zarur ekanini aytdi. Eslatib o‘tamiz, Rossiya ishtirokidagi dizel yetkazib berish bo‘yicha taklif etilgan bitim AQShda hanuz bahsli bo‘lib qolmoqda va AQSh qonunchilari unga qarshi chiqishgan.

Tankerlar va energetika infratuzilmasiga yangi hujumlar Fors ko‘rfazi oqimlari tiklanayotgan bo‘lsa ham, geosiyosiy xavfni yuqori darajada ushlab turibdi. Ko‘plab tahlilchilar fikricha, neft narxlaridagi xavf muvozanati yaqqol ravishda yuqoriga qarab siljigan: kema qatnoviga qayta hujumlar takroriy ta’minot uzilishi va narxlarning yanada o‘sishi ehtimolini oshiradi.

Xullas, neft ikki kuch orasida qisilib qolgan. Bir tomonda, ko‘rfaz oqimlarining tiklanishi va Iroq eksportining o‘sishi bozorni yangi cho‘qqilarni ishonch bilan yangilashdan to‘xtatib turibdi; boshqa tomonda esa, Tehronning Hurmuzni nazorat qilish haqidagi bayonotlari va kemalarga hujumlar narxlarning keskin qulashiga yo‘l qo‘ymaydi. Yaqqolrog‘i, Brent yaqin kunlarda 110 dollar atrofida ushlanib turishi mumkin, bo‘g‘ozdagi har qanday yangi keskinlashuv esa narxni may oyidagi yangi cho‘qqiga olib chiqishi mumkin.

Joriy texnik manzara bo‘yicha xaridorlar uchun yaqin eng muhim qarshilik darajasi $105 atrofida joylashgan. Uni yengib o‘tilishi bizga $109 darajasini nishonga olish imkonini beradi, undan yuqoriga ko‘tarilish esa ancha qiyin bo‘ladi. Eng uzoq maqsad sifatida $113 hududi ko‘rilmoqda. Agar neft narxlari pasaysa, ayiq tomon $101 darajasini egallashga urinadi; agar bunga erishilsa, diapazondan chiqish buqa pozitsiyalariga putur yetkazadi va neftni $98 gacha, keyingi pasayish istiqboli bilan $95 darajasiga tomon bosim ostida qoldiradi.