Oxirgilar birinchi bo‘ladi. Haftaning boshida S&P 500 ko‘tarildi, chunki chip ishlab chiqaruvchilarga qiziqish qayta uyg‘ondi. Filadelfiya yarimo‘tkazgich indeksi 18 yildagi eng uzun davom etgan sakkiz kunlik pasayish seriyasini nihoyat to‘xtatdi va avval agressiv ravishda sotilgan ko‘plab emitentlar o‘sish bo‘yicha yetakchilarga aylandi. Investorlar qaytadan eski “pasayishda sotib ol” strategiyasiga murojaat qilyaptimi yoki bozor katta sotuvlar boshlanishidan oldin qisqa muddatli nafas rostlash imkoninimi oldi?

Skeptiklar fikricha, sun’iy intellekt bo‘yicha pufak baribir ertami-kechmi yoriladi, xuddi avvalgi texnologik bumlarda bo‘lgani kabi. Texnologiya aksiyalarining haddan tashqari o‘sishi “ayiqlar”ni S&P 500 indeksidagi yetakchilar spekulyativ, degan fikrga yanada ishontirdi. Bunda ma’lum darajada haqiqat bor. Kutilayotgan foydaning qariyb 70% birgina sektor atrofida jamlanganda, butun bozor muqarrar ravishda o‘sha sektor rivojiga “garov”ga aylanadi.

Texnologiya sektori va qolgan bozor — daromadlar dinamikasi

Biroq Morgan Stanley bu kuchli konsentratsiya uzoq davom etmasligiga ishonadi. Bank noyabr oyini aksiyalarga ma'lum darajada rotatsiya qilish uchun qulay davr deb biladi — texnologiya sektoridan boshqa tarmoqlarga mablag‘ asta-sekin oqib o‘tishi hisobiga sodir bo‘ladigan yumshoq pasayish yoki S&P 500 uchun yangi, kuchli o‘sish bosqichi ko‘rinishida.

Ijobiy ehtiyotkorlik bilan qarayotgan faqat Morgan Stanley emas. Mavsumiylik odatda yilning so‘nggi uch oyini qo‘llab-quvvatlaydi, ba’zi segmentlarda fundamental ko‘rsatkichlar yaxshilangan, G‘aznachilik obligatsiyalari daromadliligi yaqindagi eng yuqori darajalardan pasaydi, AQSh iqtisodiyoti nisbatan barqarorligicha qolmoqda va korporativ daromadlar bo‘yicha kutilmalar ham ijobiy tomonga og‘gan — bularning barchasi S&P 500ni qo‘llab-quvvatlashi mumkin bo‘lgan omillar.

P/E koeffitsenti va S&P 500 dinamikasi

Afsuski, boqiylar uchun mavsumiy ijobiy omil hozircha hal qiluvchi omil bo‘la olmayapti. Wells Fargo bu daromadlar mavsumini tarixdagilardan eng zaiflaridan biri deb atamoqda. Birinchi hafta yakunlariga ko‘ra, real natijalar bozor prognozlaridan o‘rtacha 0,4% past bo‘ldi, holbuki 2012 yildan buyon xuddi shunday davrlarda o‘rtacha kutilganlardan 4% atrofida yuqori natija qayd etilgan. Kompaniyalarning atigi 48% i kutilgan ko‘rsatkichlardan oshib ketgan, tarixiy ko‘rsatkich esa 61% ni tashkil etadi.

Investorlar korporativ hisobotlarni ehtiyotkorlik va umid aralash holatda kuzatishmoqda. Ular xarajatlar dinamikasi yaxshilanayotganiga doir belgilarni izlashmoqda — avvalgi sikllarda bunday signallar ko‘pincha kengroq bozor pasayishidan oldin kuzatilgan. Mantiq oddiy: kompaniyalar qancha kam investitsiya qilsa, shu investitsiya sikliga mahsulot va xizmat sotayotganlar uchun daromad shuncha kichik bo‘ladi.

Baird tadqiqotlari shuni ko‘rsatadiki, odatda S&P 500 indeksining cho‘qqiga chiqishi bilan kapital xarajatlar (capex)dagi sezilarli sekinlashuv o‘rtasida olti oydan 12 oygacha vaqt o‘tadi. Bu esa joriy daromadlar mavsumi AI’dan benefit oluvchilarning barqarorligi bo‘yicha bahsni yakunlab qo‘yishi dargumonligini anglatadi — biroq u albatta keng indeks uchun keyingi yo‘nalishni belgilab berishi mumkin.

Texnik tahlil nuqtayi nazaridan olganda, S&P 500 kunlik grafikda ichki bar shakllantirdi, bu esa noaniqlikdan dalolat beradi. Amaliy reja sifatida bar diapazoni atrofida kutilayotgan (pending) orderlar qo‘yish mumkin: yuqori qismiga yaqin joyda taxminan 7 730 darajasida buy stop va pastki qismiga yaqin, taxminan 7 865 darajasida sell stop joylashtirib, har ikki tomonga yuz berishi mumkin bo‘lgan breakout’dan foydalanish mumkin.